در نشست علمی ­ای که روز سه شنبه 4/12/94 از سوی انجمن علمی ادیان و مذاهب حوزه، در سالن کنفرانس این انجمن برگزار گردید، دکتر سعید جازاری معموبی (پژوهشگر پست دکتری در دانشگاه سوربن فرانسه) به گزارش وضعیت مطالعات شیعی- اسلامی در فرانسه پرداخت. ایشان، ضمن اینکه قرن 15میلادی را آغاز مطالعات اسلام شناسی و شیعه شناسی در فرانسه، معرفی کرد، مراحل این مطالعات را چنین بیان کرد:

 

1-   قرن 15 میلادی مطالعات اسلامی منحصرا در حیطه کلیسا قرار داشت و با محوریت ردیه نویسی انجام می­  گرفت.

 

2-   در قرن 18 همزمان با ظهور ناپلئون، دولت نیز وارد حوزه اسلام شناسی می­ گردد البته نه با محوریت ردیه نویسی، بلکه با محوریت شناخت و معرفی.

 

3-   در قرن 19 شاهد دو شاخصه جدید در مطالعات اسلام شناسی در این کشور هستیم؛ اول: رقابت میان دولت و کلیسا. دوم: شروع فرقه شناسی مذهبی.

 

4-   قرن 20 دوره تخصصی اسلام شناسی؛ در این دوره، مدارس اسلام شناسی، دانشگاه­های تخصصی و دپارتمان و دانشکده­های مخصوص در زمینه اسلام شناسی شکل می­ گیرد. اسلام شناسی در این دوره در قالب محورهای ذیل تعریف و دنبال می­ گردد؛

 

الف) محور جغرافیایی. در این محور، مسلمانان در قالب چهار مجموعه جغرافیایی تقسیم بندی شده مورد مطالعه قرار می­ گیرند. این محورها عبارت است از: 1- جوامع مسلمانان آفریقایی. 2- جوامع مسلمانان عرب (کشورهای عرب حوزه آفریقا، آسیا و خاورمیانه) 3- جوامع مسلمانان غیر عرب (آسیای دور، ترکیه و هند و پاکستان و افغانستان، ایران و آسیای میانه). 4- مهاجرین مسلمان در غرب.

 

ب) محور تقسیمات مذهبی. جریان­های اسلامی در این محور به دو دسته تقسیم می­ شود؛ 1- جریان­های باطن گرا (جریان­های تصوف، مکاتب عرفانی، شیعه امامیه و اسماعیلیه). 2- جریان­ های  فقهی با محوریت اهل سنت. کرسی فقه شیعه برای اولین بار از 2013 در این کشور تشکیل گردید.

 

ج) مکتب های فکری.

 

د) قرآن شناسی.

 

محورهای مطالعات شیعه

 

 آقای دکتر جازاری، ضمن اینکه مطالعات فرانسه را در تشیع اصیل عمیق و دقیق تر از بقیه کشورهای اروپایی دانست، گفت در فرانسه 17 دپارتمان در حوزه مطالعات شیعه و جود دارد که ایشان تنها به معرفی 10 تا ازین مجموعه در این جلسه پرداخت.

 

1-   دپارتمان و بخش متون کهن: این حوزه ازسال 1930 شروع شده و کارهای مربوط به تشیع در سده­های سوم و چهارم هجری امثال اصول کافی و آثار صفار قمی و.. (درس خارج این متون) را تحقیق می­ کند. که کار این مجموعه شناخت شیعه نخستین بر اساس متون کهن است.

 

2-   جریان شناسی شیعه. این دپارتمان، جریانهای شیعی را در سه شاخه­ی جریان­های روشنفکری شیعه، اصلاح­گرایان شیعه و رادیکال ­های شیعه، مورد مطالعه قرار می دهد.

 

3-    شخصیت و چهره شناسی. این بخش توسط شار ویرولود (باستانشناس متولد 1862 و صاحب کتاب -اسطوره فاطمه دختر محمد-) و دیگران از قرن 19 ببعد فعال شده است. که تمرکز این دپارتمان روی امامان و شخصیت­های معاصر شیعه است.

 

4-   دپارتمان مربوط به حوزه صفویه: این حوزه از آن جهت مهم است که جریان شناسی صفویه و برخی از آداب و رسوم مثل سنت عزاداری شیعه و.. در ارتباط با تقابل عثمانی­ها، مورد مطالعه قرار می­ گیرد.

 

5-   مکتب­ های عرفانی شیعه. امثال پیرلوری. در قسمت عرفان و عرفان بر مبنای قرآن کارهای فروان کرده است.

 

6-   جریان­های فقاهتی و اجتهادی. تمرکز مطالعات فرانسوی­ها در این قسمت بیشتر روی متدولوژی مجتهدین و مکاتب اجتهادی نجف، سامرا، لبنان و... است.

 

7-   جریان­های سیاسی شیعه. این دپارتمان از سال­های 1985 ببعد شکل گرفته است.

 

8-   مدارس علوم دینی و حوزه­های علمیه شیعه. در این دپارتمان از متدولوژی آموزش، شیوه آموزش، شیوه اداره­ حوزه، موقوفات و... در ارتباط با حوزه­ها کار می­ کند.

 

9-   تاریخ تحولات تشیع و فرق شیعی. که در دانشگاه­ های سوربن، لیون، کاتولیک و... فعال است.

 

10-                   آداب و رسوم شیعه. که بر روی رسوم و ایام های مختلف مذهبی مطالعه می­ کند.

 

در ادامه این نشست سؤال و پاسخ­های مفیدی نیز مطرح گردید.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

گزارشی از مراسم تجلیل از استاد قاسم جوادی مراسم پاسداشت تلاش‌های فراوان جناب...
این مقاله در شماره 4 نیستان ادیان و مذاهب به چاپ رسیده است. سيد مرتضي حسيني...
گزارش کتاب فرزند هرات ارج نامه نجیب مایل هروی  (به کوشش: علی اوجبی) سید جمال...
گزارش نشست علمی (بازشناسی آثار و اهمیت فعالیت های پژوهشی نجیب مایل هروی) اشاره در...
این نشست علمی که از سوی انجمن علمی ادیان و مذاهب با همکاری گروه علمی ادیان ومذاهب...
بزرگداشت شيخ نمر باقر النمر با همکاري انجمن اديان و مذاهب و انجمن هاي موسسه زبان...
 اين نشست كه از سوي گروه اديان و مذاهب مجتمع آموزش عالي امام خميني( و با همكاري...
این نشست که از سوی انجمن علمی ادیان و مذاهب با همکاری گروه علمی ادیان و مذاهب و...
برگزاری مراسم محرم در اندونزی، در شهر پاریامان نزدیك شهر پادانگ ، پایتخت استان...
 شناسنامه موسوعه الموسوعة الفقهيه، وزارت اوقاف و شئون اسلامي‌كويت، چاپ پنجم،...
در اين مقاله مراسم عاشورا و شهادت امام حسين عليه السلام در حماسه‌هاي مالايي‌هاي...
گزارشی از فعالیت‌های اسماعیلیه پس از طالبان در افغانستان     جغرافیای انسانی...
دومین کرسی آزاد اندیشی تحت عنوان (وضعیت مطالعات اسلامی – شیعی در آلمان) با سخنرانی...
عنوان نشست: «جایگاه عاشورا و منابع عاشورایی در مذهب زیدیه»عاشورا،...
  در تمام اديان الهي دستور العمال هاي بندگي و عبادت خداوند، كه به آنها احكام يا...