علی اکبر شریفی (رهگذر)
در گذشته جامعه هزاره و شیعه  افغانستان که سکونت گاه اصلی آنان هزارستان یا افغانستان مرکزی است به طور همه جانبه محروم بودند. آنان نه تنها رسانه های شنیداری، دیداری، مطبوعاتی و دیجیتالی نداشتند که حتی از  ارتباطات مخابراتی نیز به طور قاطع محروم بودند و دردآورتر از آن اینکه حتی راه های مواصلاتی و جاده نیز بسیار محدود بوده  و جز مراکز مهم، دگر جا ها از جاده خبری نبود و مردم این سامان به شکل ابتدایی برای حمل و نقل از حیوانات بهره می بردند. اما اکنون راه های مواصلاتی –البته تا کنون هیچ جاده ای در مناطق شیعه نشین پخته کاری (آسفالت) نشده است - ، ارتباطات مخابراتی و توسعه رسانه ها در این جامعه با در نظر داشت گذشته سراسر محرومیت، بسیار قابل توجه است.

پنجمین گردهمایی "پارلمان ادیان جهان" با هدف گفتگو و برقراری روابط بین ادیان، پنجشنبه 12 آذر در استرالیا افتتاح شد.

سيد محمد جعفر نوري / كارشناسي ارشد اديان و مذاهب / عراق

آنچه در اين مقاله مختصر عرضه شده است حاصل مصاحبه‌هاي نگارنده با شخصيتهاي شيخي مسلک در عراق مي‌‌باشد. بدست اوردن اطلاعات و گزارشها از آنها بسيار سخت است و حتی آنها دادن اطلاعات در مورد خود را حرام مي دانند. آنچه از عقايد و انديشه‌ها در زير مي آيد باورها و انديشه‌هايي است که غالب شيخي‌ها به آن معتقدند و در اذهان همه آنها جاي دارد.

سيدرضا هاشمي

چکيده مقاله:
 
     در اين مقاله سعي شده تا خلقت آدم ابوالبشر از ديدگاه اديان زرتشت، يهود، مسيحيت، اسلام(به ويژه در تفسير گرانسنگ الميزان) مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته و نکات متشابه و مخالف مورد توجه قرار داده شده است. به نقش اولين انسان و تأثير آن در آموزه هاي اين اديان توجه شده و سعي شده تا به برداشتي صحيح از اين مسئله و مشترکات موجود توجه گردد.

کليد واژه:
خلقت، ابوالبشر، کيومرث، زرتشت، آدم، يهود، مسيحيت، اسلام، الميزان، انسان نخست.

نگارش: دکتر عصام علي يحيي العماد
  ترجمه: سيدمحمد جعفر نوري

مشخصات نشر

عنوان:  نقد محمدبن عبدالوهاب از درون
نويسنده: دكتر عصام علي يحيي ‌العماد
مترجم: سيدمحمد جعفر نوري
ناشر: مؤسسه انتشارات خاكريز
به سفارش معاونت پژوهش مدرسه عالي امام خميني قدس سره
چاپ: بعثت
شمارگان:  2000 نسخه
شابك: 7ـ9ـ45ـ967ـ964ـ978
كليه حقوق محفوظ است

يوسف جمالي / کارشناسي ارشد اديان و مذاهب / پاکستان

    چكيده
   يكي از وظايف بسيار مهم انسان نسبت به دين، تكريم و عمل به احكام و سنّت آن است. از سوي ديگر، در همه‌ي اديان احكام و سنت‌هاي خاصي وجود دارد که عمل به آن‌ها يا واجب است يا مستحب، که  به صورت نماز، نيايش، دعا و ... انجام مي‌شوند. اين قوانين در اديان ابراهيمي تا حدودي مشابه و در مواردي مشترکند، از اين روي پيروان آن‌ گاه به صورت دعا به درگاه حق راز و نياز مي‌كنند و برخي به صورت نماز كه به همان معناي دعا است، ركوع و سجود برپا مي‌كنند. اين‌گونه که خود کيفت انجام احکام و سنت‌هاي پيامبر اكرم(ص)، حضرت موسي و حضرت عيسي(ع) و... ، چه بسا مختلف باشد، ولي در هر حالت سپاسگذاري درگاه خدا بود و دعا و نيايش محسوب مي‌گرديد و بسان طلب عفو، رحمت و بخشش از خداوند مي‌باشند. اين مهم‌ترين خواست پيروان اديان است که در قالب دعا، نيايش و نماز تلبور يافته است و صورت‌هاي متفاوتي دارد.
    
     كليد واژه‌‌ها: نماز،‌ ايمان، طهارت، سنت، يهوديان، كليسا، اورشليم، استجابت.

سيدجمال‌الدين موسوي/ کارشناسي اديان و مذاهب / افغانستان

چكيده
   مقاله حاضر، ضمن بررسي نحوه‌ي پيدايش معتزله به علل ذهني و خارجي شكل‌گيري آن اشاره مي‌كند و از رشد علم‌گرايي، ميل به آگاهي و اهميت آن در دفاع عقلي از دين و...، به عنوان عوامل ذهني و از گسترش افكار غير عربي و غير اسلامي و ضرورت مواجهه عقلاني با آن، به عنوان عوامل بيروني و خارجي نام مي‌برد. سپس ضمن تعبير از شيوه کلامي معتزله به روش عقلاني به دو جريان معتزله بصره و بغداد، اشاره كرده و از تفاوت ديدگاه آنان به خصوص در زمينه اهل‌بيت از قبيل عدم قبول امامت امام علي(ع) از سوي بصريون، سخن گفته‌ است. سرانجام، پس از بازگفت اجمالي وضعيت و موقعيت معتزله در ادوار قبل و بعد از مأمون، به زندگي و زمانه مأمون پرداخته و از خدمات او نسبت به معتزله از قبيل: پذيرش عقيده اعتزال، اتخاذ شيوه عقل‌گرايانه، گزينش و انتصاب معتزليان در حكومت و سخت‌گيري نسبت به مخالفين معتزله ياد مي‌كند.

   واژه‌هاي كليدي: مكتب اعتزال، واصل‌بن عطا، معتزله بغداد، معتزله بصره، مأمون، عقل‌گرايي.

محمدعارف شيدا / کارشناسي ارشد فلسفه و کلام / افغانستان

چكيده
   مقاله حاضر به بررسي ديدگاه فخر رازي ـ به عنوان يكي از دانشمندان مطرح عالم اسلام و يكي از مفسرين برجسته اهل‌سنت ـ در باره فضايل حضرت علي(ع) مي‌پردازد و در اين زمينه محورهايي چون: «رابطه متقابل پيامبر(ص) و امام علي(ع)، علم امام علي(ع)، ايمان امام علي(ع) و كرامت آن حضرت، مورد بحث قرار مي‌دهد. در نظر فخر رازي پيامبر(ص) و امام علي(ع) از هم جدايي ناپذيرند. علي(ع) پاره‌ي تن نبي مكرم اسلام مي‌باشد. پيامبر(ص) همواره مردم و امت اسلامي را به رعايت حرمت علي(ع) توصيه كرده و از آزار و سبّ آن حضرت بر حذر داشته و جنگ با او را مايه گمراهي دانسته است. فخر رازي همچنين از فداكاري‌هاي گسترده‌ي حضرت علي(ع) براي پيامبر گرامي اسلام(ص) به خصوص در «ليلة المبيت» و جنگ احد به نيكي ياد مي‌كند. وي اعلميت حضرت را پذيرفته و از كمك‌هاي علمي وي نسبت به خلفاي اسلامي به ويژه خليفه دوم در زمينه‌هاي مختلف از جمله، قضاوت، مشورت و بحث از حجر الاسود و... سخن مي‌گويد. وي عظمت ايمان و اخلاق امام علي(ع) را مي‌ستايد و حلم، بردباري و فروتني او را نشان كرامتش مي‌داند. 
     
   واژه‌هاي كليدي: پيامبر(ص)،‌ امام علي(ع)، فخر رازي، اخلاق اميرالمؤمنين،‌ ايمان اميرالمؤمنين، ليلة المبيت، كرامت امام علي(ع).